Przedsiębiorcy mają do czynienia z dwoma podstawowymi formami leasingu: leasingiem operacyjnym i finansowym. O wyborze formy finansowania oczywiście decyduje sam leasingobiorca, ale powinien dokonać on wyboru po przeanalizowaniu kwestii podatkowych, księgowych oraz innych aspektów związanych z prowadzoną przez niego działalnością. Ogólna tendencja rynkowa pokazuje, że znacząca większość leasingobiorców wybiera leasing operacyjny głównie ze względu na jego korzyści podatkowe. Jednak w niektórych przypadkach zastosowanie leasingu finansowego będzie niosło za sobą większe korzyści dla leasingobiorcy.

LEASING OPERACYJNY

Podstawową cechą charakterystyczną dla leasingu operacyjnego jest fakt, że odpisów amortyzacyjnych dokonuje Leasingodawca. Umowa leasingu operacyjnego zostaje zawarta na czas określony stanowiący, co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji. Fakt ten determinuje minimalny okres trwania umowy leasingu. Jest on liczony odrębnie dla poszczególnych przedmiotów i jest uzależniony od okresu amortyzacji określonego w przepisach podatkowych. I tak na przykład w przypadku auta osobowego (objęte stawką amortyzacji 20%) minimalny okres trwania umowy wynosi 2 lata. Z racji podatkowych wcześniejsza spłata leasingu operacyjnego (przed amortyzacją przedmiotu) może się okazać kłopotliwa lub niemożliwa do zrealizowania. Dodatkowo przy takim okresie zachodzi konieczność zastosowania wyższej 19% wartości wykupowej (konsekwencja normatywnej amortyzacji – matematycznie wychodzi około 2,5 lat, stąd konieczność zrekompensowania dodatkowego okresu). Zawarcie umowy na okres krótszy jest niemożliwe. Kolejnym elementem wyróżniającym ta formę finansowania jest wcześniej wspomniany wykup. Leasingobiorca może po zakończeniu umowy wykupić przedmiot leasingu, przy czym cena wykupu zależy od stawki amortyzacji właściwej dla danego przedmiotu oraz długości okresu leasingu. Wartość wykupu oblicza się, jako wartość początkową pomniejszoną o odpisy amortyzacyjne. Po uregulowaniu opłaty wykupowej przedmiot staje się własnością leasingobiorcy.

Pod kątem podatkowym leasing operacyjny stanowi dla leasingobiorcy tarczę podatkową – raty leasingowe stanowią w całości koszt uzyskania przychodu (pamiętajmy jednak zmianach w przepisach obowiązujących od początku 2019 roku w obrębie aut osobowych – limit cena zakupu 150 000 zł). Dodatkowo należy wspomnieć, że do kosztów uzyskania przychodu można również zaliczyć opłatę wstępną. W tej formie finansowania leasingobiorca co miesiąc otrzymuje od leasingodawcy fakturę.

Leasing operacyjny jest traktowany jako usługa i objęty stawką 23% VAT. Każda faktura będzie, więc powiększona o podatek VAT wynoszący 23%. Przy tej formie leasingu w przeciwieństwie do leasingu finansowego nie ma obowiązku opłacania podatku VAT w całości już na samym początku trwania umowy leasingowej. Na koniec jeszcze warto dodać, że suma ustalonych w umowie opłat pomniejszona o należny podatek VAT odpowiadać musi co najmniej wartości początkowej środków trwałych.

LEASING OPERACYJNY – KIEDY WARTO?

Będzie on korzystny dla leasingobiorców, którzy:

  • chcą zastosować stosunkowo krótki okres finansowania np. auto osobowe (te amortyzuje się przez 5 lat, a w leasingu operacyjnym możemy skorzystać z okresu nawet 2 letniego)
  • chcą zaliczyć do kosztu uzyskania przychodu opłatę wstępną – jeśli ta jest wysoka to możemy ją zaliczyć od razu w miesiącu poniesienia tego kosztu
  • kupują przedmiot na podstawie pełnej faktury VAT 23%
  • chcą uniknąć naliczenia podatku VAT w pełnej wysokości w momencie zakupu
  • chcą skorzystać z tarczy podatkowej

LEASING FINANSOWY

Wybierając ten rodzaj umowy leasingowej, leasingobiorca musi wiedzieć, że przedmiot leasingu zostanie zaliczony do składników majątkowych leasingobiorcy, więc przeciwnie do leasingu operacyjnego to na nim spoczywa obowiązek dokonywania odpisów amortyzacyjnych. W konsekwencji tego przedmiot leasingu będzie wykazany w rejestrze środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych u leasingobiorcy. W przypadku leasingu finansowego umowa zostaje zawarta na czas oznaczony, przy czym w tym rodzaju leasingu nie ma ograniczenia, co do minimalnego, ani maksymalnego czasu trwania umowy. Daje to możliwość zastosowania krótkich okresów finansowania (aczkolwiek firmy leasingowe z reguły nie będą zainteresowane finansowaniem przedmiotów na okres krótszy niż 6 miesięcy). Umowa leasingu finansowego nie kończy się opłatą wykupową. Po spłacie całości zobowiązania zgodnie z przyjętym harmonogramem przedmiot staje się automatycznie własnością leasingobiorcy. Dodatkową zaletą tej opcji finansowania środków trwałych jest możliwość wcześniejszej spłaty zobowiązania w dowolnym momencie. Odbywa się to na podobnych zasadach jak w przypadku zwykłego kredytu, z tą różnicą, że zazwyczaj leasingodawcy nie anulują niewykorzystanych odsetek w zamian korzystając z tzw. dyskonta. Rata leasingowa składa się z dwóch części – części kapitałowej stanowiącej spłatę wartości przedmiotu oraz części odsetkowej stanowiącej wynagrodzenie Leasingodawcy.

Pod kątem podatkowym kosztem uzyskania przychodów dla Klienta jest tylko cześć odsetkowa raty leasingowej. W leasingu finansowym leasingobiorca nie ponosi kosztów związanych z opłatą wstępną. Podatek VAT natomiast należy uiścić zazwyczaj w całości z góry przy pierwszej racie tuż po odbiorze przedmiotu. Nie będzie to, zatem VAT naliczony tylko od czynszu inicjalnego, ale od wszystkich płatności w całym okresie leasingu – z góry. W odróżnieniu od leasingu operacyjnego mamy tu możliwość do zastosowania innych niż 23% stawek podatku VAT np., 8%. Co więcej w przypadku tej formy finansowania leasingobiorca co miesiąc będzie otrzymywał od finansującego notę księgową a na początku trwania umowy fakturę zakupową.

LEASING FINANSOWY – KIEDY WARTO?

Będzie on korzystny dla leasingobiorców, którzy:

  • przy zakupie przedmiotów ze stawką VAT niższą niż 23% np. sprzęt medyczny (8% VAT)
  • kupują przedmiot na podstawie pełnej faktury VAT-MARŻA stosowanej bardzo często przy zakupie używanych aut
  • chcą skorzystać z przyspieszonej amortyzacji lub amortyzacji o podwyższonej składce
  • planują wcześniej spłacić zobowiązanie finansowe
  • chcą skorzystać z krótkiego okresu finansowania np. 12 m-cy
  • chcą skorzystać z możliwości naliczenia VAT od całej wartości przedmiotu leasingu i odsetek już w pierwszym miesiącu umowy – dla niektórych przedsiębiorców jest to istotne

PODSUMOWANIE TABELARYCZNE

Leasing operacyjny Leasing finansowy
Przedmiot leasingu Przedmiot leasingu zaliczany do składników majątku Leasingodawcy GL Przedmiot leasingu zaliczany do składników majątku Leasingobiorcy (Klienta)
Okres leasingu Co najmniej 40% normatywnego okresu amortyzacji Brak ograniczeń dotyczących okresu trwania umowy
Amortyzacja Po stronie Leasingodawcy Po stronie Leasingobiorcy
Koszt uzyskania przychodu Kosztem uzyskania przychodu dla Leasingobiorcy są opłaty leasingowe w pełnej wysokości Kosztem uzyskania przychodu dla Leasingobiorcy są: amortyzacja oraz część odsetkowa rat leasingowych
VAT Doliczany do każdej raty leasingowej 23% Podatek VAT naliczany wg stawki: zazwyczaj jednorazowo
Wykup Zależny od stawki amortyzacji i okresu wykupu Umowa kończy się przeniesieniem prawa własności
Rozliczenia Leasingobiorca otrzymuje co miesiąc fakturę Leasingobiorca otrzymuje fakturę wystawioną na początku umowy

Reasumując, obie formy leasingu mają inne zalety, dlatego porównując korzyści wynikające z wyboru danego rodzaju finansowania, przedsiębiorca powinien wziąć pod uwagę specyfikę prowadzonej przez siebie działalności oraz to, jaki środek trwały jest przedmiotem inwestycji.

Autor artykułu: Grzegorz Baumgart